WESPRZYJ NASZ? WALK? PRZECIW LEWICOWYM LUNATYKOM!
25 marca obchodzony jest ?wiatowy Dzie? Czytania Tolkiena – ?wi?to organizowane przez brytyjskie Towarzystwo Tolkienowskie (The Tolkien Society) od 2003 roku. W tym dniu fani Tolkiena na ca?ym ?wiecie – tak?e w Polsce – organizuj? akcje zach?caj?ce do si?gni?cia po proz? Mistrza.
W bibliotekach w ca?ej Polsce we wtorek organizowane b?d? ró?ne atrakcje zwi?zane z Tolkienem i jego ?wiatem. Zaplanowano spotkania z pisarzami, maratony czytania powie?ci, seanse filmowe ekranizacji ksi??ek Tolkiena.
– Dzie?a Tolkiena s? mi?dzynarodowym skarbem kultury. Dzieje si? tak, dlatego ?e ??cz? w sobie rzeczy, które niecz?sto widujemy: bogate tworzenie mitów, wspania?y kunszt, literack? g??bi? i niezwykle wci?gaj?c? narracj? – powiedzia? PAP znawca twórczo?ci Tolkiena John Garth, autor kilku ksi??ek na ten temat. – Mo?e wydawa? si? dziwne, ?e napisane one zosta?y przez profesora z Oksfordu, ale nikt inny nie móg? ich napisa? – jego wyobra?nia po??czy?a wiedz? filologiczn? z do?wiadczeniem wojen XX wieku i z tej alchemii powsta?o ?ródziemie – stwierdzi? Garth.
John Ronald Reuel Tolkien urodzi? si? 3 stycznia 1892 r. w Bloemfontein w po?udniowej Afryce. Trzy lata pó?niej jego rodzina przenios?a si? do Anglii. W szkole ?redniej Tolkien zainteresowa? si? j?zykiem staroangielskim i dzie?ami literackimi ?redniowiecza. Ta pasja towarzyszy?a mu przez ca?e ?ycie. W czerwcu 1915 r. uko?czy? z wyró?nieniem studia na kierunku J?zyka i Literatury Angielskiej. Po wybuchu I wojny ?wiatowej trafi? na front, bra? m.in. udzia? w uznawanej za jedn? z najkrwawszych star? bitwie nad Somm?. 27 pa?dziernika 1916 u Tolkiena ujawni?y si? symptomy gor?czki okopowej i 8 listopada pisarz zosta? wys?any do Anglii na leczenie. Na front ju? nie wróci?.
W 1918 r. rozpocz?? prace w Oksfordzie, jako m?odszy leksykograf, przy tworzeniu s?ownika New English Dictionary. Dwa lata pó?niej przyj?? posad? wyk?adowcy j?zyka angielskiego na uniwersytecie w Leeds. W 1925 r. zwolni?a si? posada kierownika katedry filologii klasycznej i literatury staroangielskiej w Oksfordzie. Tolkien zg?osi? swoj? kandydatur? i otrzyma? to stanowisko. Pracowa? tam do momentu przej?cia na emerytur?, w latach 60.
Przysz?y autor W?adcy Pier?cieni by? od dzieci?stwa nami?tnym czytelnikiem bajek. Jego osobowo?? przypomina?a stworzonych przez niego hobbitów – by? przyjacielski, nieco mrukliwy, zawsze z fajk? w z?bach, lubi? biesiadowa? w mi?ym towarzystwie. Trudno znale?? pisarza, który prowadzi?by bardziej spokojny i bogobojny tryb ?ycia – o?eni? si? z mi?o?ci, pracowa? jako wyk?adowca uniwersytecki. Zna? biegle 26 j?zyków, w tym polski.
Tolkien by? autorem ponad 100 publikacji – powie?ci, opowiada?, wierszy i dzie? akademickich. Najbardziej znane s? jego powie?ci: Hobbit, W?adca pier?cieni, Silmarillion. Jako pierwsza, w 1937 r., zosta?a wydana powie?? Hobbit, czyli tam i z powrotem. Od razu zdoby?a ogromn? popularno?? w Wielkiej Brytanii. Rok pó?niej ukaza?o si? jej ameryka?skie wydanie. W latach 1954 – 1955 wydano w trzech cz??ciach powie?? „W?adca pier?cieni”. Ostatnie sztandarowe dzie?o Tolkiena – powie?? Silmarillion – zosta?a opublikowana ju? po ?mierci autora.
– Tolkiem sta? si? popularny od czasu publikacji „Hobbita” w 1937 r., a prawdziw? s?aw? zyska?, odk?d +W?adca pier?cieni+ sta? si? powie?ci? kultow? w latach 60. XX wieku. Mimo to niewielu krytyków literackich interesowa?o si? jego twórczo?ci?. Zmieni?o si? to dopiero w drugiej po?owie lat 90. – podkre?li? John Garth.
Trylogia W?adca Pier?cieni ukazywa?a si? w latach 1954-1955. Nie brakowa?o oczywi?cie zachwytów, ale odzywa?y si? tak?e g?osy krytyki. Trudno j? by?o zakwalifikowa?, dla dzieci wydawa?a si? zbyt skomplikowana i brutalna, dla doros?ych – zbyt bajkowa. W?adca Pier?cieni powstawa? w czasie II wojny ?wiatowej i wielu interpretatorów widzia?o w powie?ciowej Wojnie o Pier?cie? alegori? wydarze? historycznych. Tolkien stanowczo od?egnywa? si? od takich spekulacji. W swojej powie?ci widzia? ponadczasow? epopej? o walce dobra ze z?em, podszyt? zasadami katolickiej antropologii i przyk?adami chrze?cija?skich cnót.
Popularno??, jak? zyskiwa? Tolkien, by?a zaskoczeniem nie tylko dla jego wydawców, ale tak?e dla niego samego. Nagle okaza?o si?, ?e pisarz i ?wiat przez niego stworzony maj? ogromn? rzesz? wielbicieli. Do Tolkiena zacz??y nap?ywa? ogromne ilo?ci listów, fani dzwonili na uczelni?. Tolkien na pocz?tku odpowiada? na wszystkie listy, ale z czasem sta?o si? to dla niego ogromnym ci??arem. Ksi??ki zmieni?y ?ycie Tolkiena, z powa?nego naukowca sta? si? obiektem prawdziwego kultu. Przyjmowa? to z humorem, cho? bez entuzjazmu.
Niektórzy twierdz?, ?e ?adna ksi??ka na ?wiecie nie zyska?a w tak szybkim czasie takich rzesz mi?o?ników. Twórczo?? Tolkiena by?a inspiracj? dla pisarzy, malarzy, kompozytorów. W 1968 roku w?ród ameryka?skich studentów popularne by?o has?o „Gandalf na prezydenta!”. W 1959 roku Tolkien przeszed? na emerytur?. Rzadziej bywa? w Oxfordzie. W 1962 roku wydano Przygody Toma Bombadila, w 1964 r. Drzewo i Li??, a w 1967 r. Kowala z Podlesia Wi?kszego.
Przez lata wiele postaci z powie?ci Tolkiena przesz?o do kultury popularnej, czy w ostatnim czasie – do ?wiata internetu. Jego twórczo?? doczeka?a si? wielu adaptacji filmowych i teatralnych na ca?ym ?wiecie. Z najwi?kszym rozmachem kr?cona by?a powsta?a w 2012 r. trzycz??ciowa produkcja w re?yserii Petera Jacksona. Bud?et tego przedsi?wzi?cia wynosi? 745 milionów dolarów. Ten sam re?yser dziesi?? lat wcze?niej stworzy? trzy filmu oparte na powie?ci W?adca pier?cieni.
Polskie wydanie Hobbita ukaza?o si? po raz pierwszy w 1960 r. , a W?adca pier?cieni ukaza? si? w latach 1961 – 1963. By?o to trzecie t?umaczenie na j?zyk obcy (po holenderskim i szwedzkim) tej powie?ci. Autork? pierwszego polskiego przek?adu by?a Maria Skibniewska. T?umaczka konsultowa?a prace nad przek?adem z samym J.R.R. Tolkienem w 1959 roku. To jej zawdzi?czamy wprowadzenie do polszczyzny s?owa „krasnolud” oraz m?skoosobowej odmiany „elfowie” zamiast „elfy”.
– Pi??dziesi?t lat od ?mierci Tolkien nadal pozostaje z nami za spraw? swoich dzie?. Jego ostrze?enia przed tyrani? ludzi s? dzi? równie istotne, jak wtedy, gdy je pisa? – albo nawet wa?niejsze. A przede wszystkim mi?o si? go czyta, bo zawsze jest co? nowego do odkrycia – podsumowa? John Garth.
Tolkien zmar? 2 wrze?nia 1973 roku w wieku 81 lat, po krótkiej chorobie, w prywatnym szpitalu w Bournemouth, gdzie przebywa? na urlopie. Pochowano go obok ?ony na cmentarzu katolickim w Oxfordzie. Na grobie widnieje napis „Beren” i „Luthien”. S? to kochaj?ce si? postacie z Silmarilionu.
?ród?o: pch24.pl